Xenia

Bölüm (Phylum): CNIDARIA (Cnidarians)                                                                                            

       Sınıf (Class): ANTHOZOA (Anthozoans)                                                                                      

               Alt Sınıf (Subclass): OCTOCORALLIA (Eight- Tentacled Anthozoans)                                    

                      Takım (Order): ALCYONACEA (Soft Corals)                                                                 

                                      Aile (Family): Xeniidae (Flower Soft Corals)                                                   

                                             Cins (Genus):Xenia

 

Xenia’lar yine aynı aileden Anthelia ile benzer özellikler gösterirler. En popüler yumuşak mercanlardan biridir. Bunun nedeni belki de poliplerinin sürekli olarak bir pompalama hareketi yapmalarıdır. Xenia Yunanca’da dostluk (friendliness) anlamına gelmektedir. Yaygın olarak (pumping xenia, waving hand coral, pulse coral) el sallayan mercan olarak anılırlar. Bütün türleri yapmasa bile genellikle sekiz adet duyargasını bir araya getirip tekrar açarlar ve el sallıyormuş gibi hareket ederler.

Xeniaların genellikle etli, kısa, fazla dallanmayan yarı saydam veya beyaz renkli gövdeleri vardır. Polipleri en yaygın olarak krem,beyaz, fildişi, kahverengi, açık yeşil renktedir. Sapları ile polipleri genellikle ton farkı olsa da aynı renktedir.

Doğada Kızıl Denizde, Hint Okyanusunda on metre derinliğe kadar yaygın olarak görülürler. Ender olarak on beş metre derinliğe kadar rastlanmaktadır. Simbiyotik (zooxanthellae diye bilinen, mikroskopik tek hücreli deniz yosunu içeren) özellik gösterirler ve beslenmelerine gerek olmadığı söylenmektedir. Sindirim sistemlerinin bozulmuş olduğu; plankton ve benzeri katı gıdaları yakalama ve sindirme kabiliyetleri olmadığı söylenmektedir. Bu nedenle denizin derinlerinde yaşama şansları yoktur. Bu mercanın direk beslenme olanağı olmasa da diğer mercanların beslenmesi ile suda oluşan çözünmüş maddeleri özümseyerek faydalanmaları ve mikrozooplankton ile beslenmeleri olasıdır. Resiflere yakın otellerin atık su ve kanalizasyon borularının üzerinde yaygın olarak çoğalmaları dikkate değerdir.

Poliplerini ritmik olarak sürekli açıp kapama hareketini yapmaları mercanlarda oldukça ender bir olaydır. Gövdeleri de eğilip bükülebildiği gibi tek bir duyargası da bükelebilir. Bu hareketin nedeni daha önceleri sudan parçacık kapmaya yönelik olduğu düşünülse de, sonraki yapılan çalışmalarla solunum ve gaz alışverişi amaçlı olduğu sanılmaktadır. H.A.F. Gohar yaptığı çalışmalarda Heteroxenia’nın sadece geceleri bu hareketi yaptığını, gündüzleri ise bu hareketi kestiğini bulmuştur. Diğer bazı kişilerce de yapılan gözlemlerle bu doğrulanmaktadır. Bu hareketin sebebi tam olarak kesinlik kazanmamıştır.

Kristal berraklığında temiz su değerleri istemeseler de, organik atık yükü fazla suları sevmezler. İyi bir protein ayrıştıcısı olan akvaryumlarda bakılması gerekmektedir. Xenialar doğada daha çok dik yüzeyler üzerinde büyüme eğilimindedirler, akvaryuma bu şekilde yerleştirilmeleri daha uygun olur.

Doğadaki dayanıklılığının aksine toplanıp taşınmaya çok dayanıklı değillerdir. Akvaryumda çok ender olarak 20 cm’den fazla büyürler. Diğer omurgasızlara nazaran en iyi özellikleri, kolaylıkla bulundukları yere tutunarak çabucak büyümeleridir. Her türlü mercanın arasında, çoğu mercanın tercih etmediği sert mercan iskeletlerine, hatta makro alglerin üzerine bile tutunarak büyüyebilirler. Işığın çok, akıntının bol olduğu yerlerde daha iyi gelişirler. Az ışık ve zayıf akıntıda yaşamlarını sürdürebilseler bile çoğalmaları durur.

Mercan yiyen balıklar haricinde bütün balıklarla olabilirler. Konakçı anemonlara giren balıklara ev sahipliği yaparlar.

En kolay çoğaltma yolu, ana koloninin yanına ufak taş parçaları koyup bir müddet beklemektir. Bir müddet sonra bu taşların üzerine kolaylıkla yapışan parçalar ayrılarak akvaryumun başka yerine taşınarak çoğaltılabilir. Akvaryumda aşırı çoğalmaları sonucu iz elementleri de aşırı tüketebilirler.

Akvaryuma uyum sağladıktan sonra çok çabuk gelişip büyümelerine rağmen bir anda anlam verilemez şekilde eriyip yok olabilirler. pH değerinin düşük olması da buna sebep olabilir. Bu esnada sperm benzeri bir bulut oluşturabilirler. Bu durumda akvaryumda aktif karbon ile filtrasyona ağırlık verilmelidir. Eğer polipler toparlanamazsa su değişimi ve iz element takviyesi yapılmalıdır. Özellikle iodin takviyesi Xeniidae ailesi mercanlarında önemli rol oynamaktadır.

Xenialar hermafroditik yapıya sahiptirler ve iki yaşında cinsel olgunluğa erişirler. Genelde çok az zehirli türlerden sayılsalar da, bazı xenia türleri sert mercanlara önemli zarar veren bir kimyasal madde üretirler. Daha uygun bir yere gitmek için kendilerini serbest bırakabilirler.

 

Bu doküman bir derlemedir. Faydalanılan Kaynaklar: Aquarium Corals (Eric H. Borneman) - The Successful Reef Aquarium (Daniel Knop) Baensch Marine Atlas Volume 2