Sarcophyton

Bölüm (Phylum): CNIDARIA (Cnidarians)                                                                                            

       Sınıf (Class): ANTHOZOA (Anthozoans)                                                                                      

               Alt Sınıf (Subclass): OCTOCORALLIA (Eight- Tentacled Anthozoans)                                    

                      Takım (Order): ALCYONACEA (Soft Corals)                                                                 

                                      Aile (Family):Alcyoniidae (Leather corals)                                                                          

                                             Cins (Genus): Sarcophyton (Leather Coral)

 

Sarcophyton Yunanca sarkos: Et (meat), phyton: varlık (creature) kelimelerinden oluşmaktadır. Pek azının haricinde, mantar görünümlü bir yapıya sahiptir. Kalın bir sap ile tabana bağlanırlar. Mantarın üst kısmı kıvrık veya huni şeklinde olabilir. Dokusu yumuşak ama sıkı olup kolayca yırtılabilir. Bilinen bütün sarcophyton türleri, dokularında zooxanthellae diye bilinen, mikroskopik tek hücreli deniz yosunu içerir. Genç kolonilerin üst kısmı mantar şekline daha çok benzer, büyüdükçe dalgalı bir görüntü alır. Mantarın üst kısmı sekiz uçlu duyargaları olan poliplerle kaplıdır. Bu poliplerin uzunluğu bazen 50 mm kadar olabilir. Poliplerini tamamen içine çekebilir. Yakından gözlendiğinde mercanın beslenmesinde önemli katkı sağladığı kolaylıkla görülebilir. Bunlar autozooidlerdir. Bunların arasında yüzeyden ayrılmayan düz polipler bulunmaktadır. Bu kısa düz nokta gibi poliplere siphonozooidler denir. Uzun olan polipler mercana besin sağlarken, bu kısa polipler mercanın yekpare gövdesinin derinliklerinden gaz alış verişi yapmasında katkı sağlarlar.

Doğada resiflerin sığ düzlüklerinde, lagünlerde diğer yumuşak ve sert mercanlarla birlikte bulunurlar. Sığ sularda diğer türlere baskın olurlar.

Bir çok octocorallia mercanı parlak renkli olmasına rağmen bu guruptaki mercanlar daha yavan renklidirler. Genellikle krem ve kahverengidirler. Fiji ve Tonga’dan toplanmış olanların içerisinde bazen sarı veya limoni renklerde olanlar çıkabilir. Bazen poliplerin duyargaları yeşil renkli olsada çoğunlukla beyaz, krem veya kahverengidir.

Alcyoniidae ailesine mensup bütün mercanlar gibi akvaryum şartlarına oldukça dayanıklıdırlar. Sudaki besinleri direk olarak hücrelerine alabilme yeteneğine sahiptirler. Çok kuvvetli akıntıdan rahatsız olsalar bile hertürlü koşula ve ışık şartına uyum sağlayabilirler. Çok kısa zamanda büyüyüp yer kaplayabilirler.

Sarcophyton türü, mantar kısımını balmumuna benzer bir kabuk ile kaplayıp, sonra kabuğu dökerek tortuları ve yosunları düzenli olarak kendisinden uzaklaştırır. Akvaryumdaki kuvvetli akıntı bu faaliyetin sıklığını azaltır. Bu durum olduğunda mercan sanki ölüyormuş yada akvaryumda ters giden bir durum varmış gibi gözükebilir. Bu kabuğu attıktan sonra mercan daha sağlıklı bir şekilde açar.

Bazı planarya, nudibranch ve parazitler mercan dokularını yiyerek beslenirler. Bu durumdan kurtulmak için akvaryuma eklemeden önce aynı sıcaklık ve pH değerine sahip tatlı suda beş dakika beklettikten sonra akvaryuma eklenmesinde fayda vardır. Alcyoniidae ailesine mensup bütün mercanlar bu tatlı su banyosuna dayanabilirler. Sarcophyton'un bozulmaya yüz tuttuğunda peynir gibi bir hal alır. Bu kötü tank koşullarından, suda yüksek tortu, zehir bulunmasından ya da kötü ışıklandırmadan olabilir. Etkilenmiş bölgeler mercandan keskin bir bıçakla veya falçata ile ayrılmalıdır. Bir litre suya on damla lugol çözeltisinde uzun süreli banyo mercanın toparlanmasına yardımcı olabilir.

Akvaryumda düşük akıntının olduğu bölgelerde cyanobacteria mercanı kaplayıp dokularının zarar görmesine neden olabilir. Bu Alcyoniidae ailesine mensup bütün mercanlar için geçerlidir. Bazen zehirlenmelere neden olur. Cyanobacteria akıntı ile uzaklaştırmalı, gerekiyorsa hafifçe fırça ile temizlenmelidir.

Sarcophyton rahatlıkla kesilebilir. Bütün hücrelerinin organizmadaki başka bir hücreye dönüşebilme özelliği (totipotent) vardır. Kesilip yapıştırılan yada bağlanan parça kısa sürede bulunduğu yere tutunup ayrı bir koloni oluşturabilir. Bu işlemi yapmanın sakıncası oldukça azdır. Herhangi bir şekilde kesilip çoğaltılabilir.  Mercan boylu boyunca kesilebileceği gibi mantar olan kısmı dilim dilim kesilerek herhangi bir kaya parçasına bağlanabilir. Akvaryumlardaki yumuşak mercanların çoğaltılmasında bu kes yapıştır metodu oldukça fazla uygulanmaktadır.

Sarcophyton cinsel olgunluğa oldukça geç ulaşır. Erkek koloniler 6 ila 8 yılda dişi koloniler 8 ila 10 yılda cinsel olgunluğa erişir. Erkekler daha küçük olup 11x11x11 cm (4x4x4 in.), dişiler 61x61x61 cm (24x24x24 in.) civarındadır.

Sarcophyton türleri 50 değişik kimyasal birleşik üretirler. Bir çoğunun kimyasal yapısı tam olarak belirli bile değildir. Bunların içinde en iyi bilinen etkin ve zehirli olanı sarcophyto-toxide’dir. Bazı baskın nudibranch’lar bu zehirleri kendi savunma sistemlerinde kullanmak üzere vücutlarında depolarlar.

Bazı soytarı balıkları Sarcophyton’u konakçı anemonların yerine koyarlar. Bu durum mercan için sorun yaratabilir. Mercan tam anlamıyla açmamaya hatta ölmeye başlayabilir. Benim akvaryumumda Dascyllus trimaculatus (Domino Damsel) mercanı sahiplenip oldukça fazla böyle görüntü veriyordu ve mercan da bundan hiç rahatsız olmuyordu. Damsel'i akvaryumdan çıkardıktan sonra yine akvaryumda buluna Maroon clownfish, akvaryumda anemon olmamasına rağmen kesinlikle ilgilenmedi.